Đỗ Quyên: “Nhà văn không có kẻ thù…”

Đỗ Quyên

Đỗ Quyên
“Nhà văn không có kẻ thù – Thơ không có địch thủ”
 
 
(Tham luận bằng Trích dẫn, và không chỉ cho Chủ đề “Hội Nhập giữa những người viết Trong-Ngoài Việt Nam”)
 
 
1- “Nhà báo thì có thể, và thường là, có kẻ thù. Nhưng nhà văn thì không! Không, nhà văn không (thể) có kẻ thù.”
 
(Trích Lời tựa, truyện ký Cái Chum Vỡ của Nguyễn Anh Tuấn, xuất bản tại Đức quốc 1994 – Viết lại theo trí nhớ)
 
2- “Thơ chơi được với Thời gian vì tính vô địch của mình. Thơ không có địch thủ. Kể cả với chính nó. Trước là vì thi đàn, tự bản chất, không phải là trường đấu. Không câu thơ nào được viết ra để hóa thân thành võ sĩ. Thơ không biết đầu hàng cũng không biết chiến thắng. Nếu như có bị người đời, ở một nơi một lúc nào đó, tranh đấu hóa thì thi ca cũng không có địch thủ. Sự hiện diện của thi ca trên các chiến trường bất khả kháng là một bi kịch tương đối lớn trong thời đại lớn của chúng tôi.” (*)
 
3- “Bây giờ là lúc tôi tiếp lời dang dở ở trên rằng, thực ra thơ không hề thuộc về đâu cả. Thơ nào phải là thằng rơm suốt ngày đêm giơ chữ nghĩa của mình ra đuổi gà chặn quạ cho cánh đồng văn học. Đó là việc của phê bình lý luận. Thơ cũng không là những cánh tay vung lên trên sa trường. Đã có bao chiến sĩ anh hùng! Những người bị bỏ rơi ngoài lề xã hội: các tổ chức nhân đạo luôn cứu giúp họ. Bọn độc tài và lũ sát nhân: sự Tự do và lòng Hòa bình phải hỏi tội chúng. À vâng. Nhà thơ, nói chung, thì có thể; có thể đứng về một phe nào đó. Ví dụ, phe nước mắt, như nhà thơ ở bài thơ đẫm lệ một câu nói trên. Thi gia là kẻ song tịch của hai quốc gia: quốc gia Thi ca và quốc gia Công dân. Trong tư cách thứ hai, người làm thơ – dù muốn dù không – có một chỗ đứng. Nhưng thơ không như thế được. Một nền thi ca không được phép như vậy đâu! Nếu vì các lý do bất khả kháng bị Thời đại, Thời điểm, Thời cơ ràng buộc, nó cần tới ngày ra tòa án thi ca mà minh bạch công tội. Một dòng thi ca, thậm chí một bài thơ, một câu thơ, một chữ thơ, cũng không thuộc về phe bè băng phái nào. Phe rỏ nước mắt hay phe uống máu. Kẻ mạnh hay kẻ yếu. Giới chính thống hay đám ngoài lề. Thơ không phân biệt. Nhân tính của thi ca không phải là chạy đến chùi nước mắt cho kẻ đau, hay đi tìm cảnh sát tường trình về sự kiện oan trái. Nhân tính của Thi ca là theo Thời gian cho tất cả thấy được tất cả, cảm được tất cả. Thấy và cảm tất cả, cái gì? Cái hiện thực hư ảo, qua ngôn ngữ. Cái hư ảo hiện thực, qua chữ nghĩa. Hiện thực đó đến từ cuộc đời hay từ đâu đó, hư ảo đó ra từ đâu đó hay từ cuộc đời.” (*)
 
(*) Trích trường ca Thơ Thời Gian 1)
 
Vancouver, 18/3/2008
Đỗ Quyên




 
 


Bài đã đăng của Đỗ Quyên

Không có phản hồi/No comments

Comments feed for this article