Biên Khảo

Bạn đang xem thể loại Biên Khảo.

 NGUYỄN TRỌNG TẠO

Văn Cao

 

Người gọi ông là “ba đỉnh núi sương mù”. Người gọi ông là “Dòng sông ba nhánh”. Người gọi ông là “Nghệ sĩ đa tài”. Người gọi ông là “Bậc tài danh thế kỷ”… Khi tôi gặp ông thì ông đã 57 tuổi, chòm râu dài phất phơ ngả bạc như tiên lão bảy mươi. Ông ngồi một mình trên đi-văng đệm vải cũ càng, mắt nhìn vào chén rượu gạo bình dân như chẳng chờ đợi một điều gì. Có lẽ ông đã ngồi như vậy mấy chục năm liền. Những chai rượu đầy vơi vơi đầy không nhớ  đã bao lần.

 

Cũng không nhớ đã bao lần trên đất nước này và cả những nước khác, người ta đã hát vang bài ca của ông, bài Quốc ca Việt Nam mang hồn thiêng sông núi:Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc. đọc tiếp »

 NGUYỄN TRỌNG TẠO

Nhà thơ Lê Thái Sơn - Ký họa: Phương Bình

Nhà thơ Lê Thái Sơn – Ký họa: Phương Bình

 

 Nhà thơ Lê Thái Sơn bạn tôi bị ung thư đã hơn 2 năm rưỡi, vừa qua đời ngày 24 tháng 8.2013. Trước khi mất 3 tháng anh đã kịp xuất bản cuốn "Lê Thái Sơn – Thơ và Văn chọn lọc", và cúc động khi được cầm cuốn sách của mình. Dưới đây là bài viết của tôi mở đầu cho cuốn sách của anh gom lại một đời sáng tạo. 

Có những người bạn bên ta, cứ ngỡ là bình thường vậy thôi, nhưng đến một ngày nào đó họ hiện lên trước ta như một tài năng mà ta phải ngạc nhiên thán phục. Lê Thái Sơn bạn tôi là một người như thế.  đọc tiếp »

NGUYỄN TRỌNG TẠO

Bạn thử tưởng tượng rằng, bỗng một ngày nào đó, tiếng nói và chữ viết đột nhiên như có đôi cánh nhiệm màu rời khỏi loài người vốn đã sáng tạo ra nó, bay đến một thiên hà xa xôi nào khác… Thật là một tai hoạ khủng khiếp! Chỉ nhớ lại cái cảm giác bất lực đến khó chịu trước một người bất đồng ngôn ngữ hay một người câm mà mình đã tiếp xúc, bạn cũng đã thấy ớn lạnh lắm rồi. Khi loài người ngày nay không còn tiếng nói và chữ viết, thế giới của chúng ta sẽ giống hệt một thế giới những người câm, và, bạn sẽ còn ớn lạnh đến chừng nào khi biết mình đang sống giữa thế giới đó mà chính mình cũng là một người câm? Lúc đó con người mất đi khả năng phản ánh ý thức (con người có khả năng phản ánh ý thức nhờ ngôn ngữ – Marx-Engels), mà ý thức vốn là một nguyên nhân của sự xuất hiện loài người. đọc tiếp »

NGUYỄN TRỌNG TẠO

 

Nhà thơ Hoàng Cầm.Ảnh: NĐT

 

Nước ta có ba Hoàng Cầm đều rất nổi tiếng, đó là Hoàng Cầm tướng, Hoàng Cầm bếp và Hoàng Cầm thơ. Trong bài viết này tôi chỉ nói tới một trong ba ông Hoàng đó: nhà thơ Hoàng Cầm.

 

Nhà thơ Hoàng Cầm năm nay đã ngoài bảy mươi, ông đã sáng tác ngót nghìn bài thơ, có bài được Đại tướng Võ Nguyên Giáp thưởng huân chương tại trận trong chiến dịch Điện Biên Phủ, và cũng có bài làm cho đời ông điêu đứng bị xuyên tạc, bị kiểm thảo, cải tạo, bị vào nhà đá. Nhưng thôi, nhắc lại chuyện buồn làm gì nữa, mấy năm nay những bài thơ "rắc rối" ấy cũng đã được in ra. Và chúng ta lại có thêm một Hoàng Cầm Lá Diêu Bông tiếp nối Hoàng Cầm bên kia sông Đuống lừng lẫy một thời. đọc tiếp »

Khánh Phương

Độc thoại Trần Dần
 
 
 
Lời dẫn của Đỗ Quyên:
Nhân tập “Trần Dần – Thơ” đang tạo dư luận trên Hội Luận Văn Học Việt Nam cũng như ở khắp nơi, xin giới thiệu một bài mà tôi thấy rất “cách tân” đóng góp vào Hội Luận của nhà phê bình Khánh Phương *). Cách tân vì thái độ vừa văn chương vừa văn học về một thi pháp thơ cách tân không dễ gì đánh giá cho hay và đúng: Trần Dần. Cách tân vì cung cách phê bình, nghiên cứu vừa xa lạnh vừa gần ấm trước một tác giả mà nhân thân văn học dễ làm lấp tác phẩm: Trần Dần.
Tin rằng, những bài như thế này sẽ tạo ra một câu hỏi mới “Phê bình thơ Trần Dần thế nào?”, bên cạnh hai câu hỏi lớn đã có từ lâu trong đời sống văn nghệ Việt Nam: “Thơ Trần Dần là gì?” và “Con người Trần Dần ra sao?”
 
 
*
 
Ngay từ thuở cùng Trần Mai Châu, Vũ Hoàng Địch, Vũ Hoàng Chương viết tuyên ngôn Tượng trưng, Trần Dần đã mặc nhiên khảng khái công bố quan niệm, thơ bỏ qua những biểu hiện đơn nghĩa của sự vật, sự kiện, đời sống, mà muốn dung hợp tất cả biểu hiện hiện thực trong cõi tương hợp của cảm giác, biến nó thành không gian rộng lớn tiếp biến kỳ ảo của những biểu tượng tiềm thức. đọc tiếp »

Nguyễn Văn Lục

Chúc thư Văn Học của Nhất Linh: Một cái chết định sẵn
 
 
Lời dẫn của Đỗ Quyên:
Trong trả lời phỏng vấn của Hội Luận[1], để Hội Nhập sao cho Trong-Ngoài có điều kiện gầy dựng một nền văn hóa Việt Nam, không phân biệt văn chương hải ngoại hay văn chương trong nước, nhà biên khảo Nguyễn Văn Lục nói: “Tôi nhìn thấy nhiệm vụ của mình bây giờ là cày xới lại 20 năm văn học miền Nam để cho mọi người chưa có dịp biết thì biết. Chỉ có trong lãnh vực này, chúng tôi còn chút tin tưởng là hiện nay chính quyền cho in lại các sách vở cũ của miền Nam.”
Hôm nay, độc giả Hội Luận có dịp đến với bài “Chúc thư Văn Học của Nhất Linh: Một cái chết định sẵn” như một tư liệu văn học sử có giá trị và cần thiết, được tác giả gởi kèm trả lời phỏng vấn. Bài này cũng đã đăng trên tạp chí Tân Văn (California) trong tháng qua.
Việc nhìn lại vấn đề Nhất Linh nói chung rất có ý nghĩa với văn học và thời cuộc Việt Nam, mà đến nay ở Việt Nam vẫn chưa có cơ hội tìm hiểu tương xứng với vị trí của cha đẻ của Tự Lực Văn Đoàn, nhà văn-nhà văn hóa-nhà cách mạng Nhất Linh Nguyễn Tường Tam. Ở đây, tác giả Nguyễn Văn Lục đã đưa ra và lý giải một quan điểm rất khác so với nhiều đánh giá từ trước của văn giới và dư luận xã hội miền Nam về cái chết của Nhất Linh: “Trước hay sau, ông sẽ tìm cái chết như một giải thoát hơn là một thái độ phản kháng.”
 
*
 
Đã hơn nửa thế kỷ kể từ khi Nhất Linh quyết định đưa chúc thư văn học này ra trước công chúng. Qua chúc thư này, có nhiều điều nay cần được nhìn lại và quả thực là không thừa khi tôi làm công việc này. Đồng thời chuẩn bị trong một thời gian không bao xa nữa, Tân Văn sẽ có một số đặc biệt về tờ Văn Hóa Ngày Nay của Nhất Linh.
Và sau đây là nội dung bản chúc thư. đọc tiếp »